Nhu cầu vốn 38,5 triệu tỉ đồng đến năm 2030: không thể chỉ trông vào ngân hàng

HÀ NỘI, ngày 22 tháng 10. — Sáng 22 tháng Mười tại Hà Nội, Tạp chí điện tử Kinh tế Chứng khoán Việt Nam và Hệ sinh thái Truyền thông Tài chánh Người Quan Sát phối hợp tổ chức hội thảo «Khơi thông dòng vốn, giải phóng nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số». Hội thảo có sự tham dự của đại diện cơ quan quản lí, các chuyên gia kinh tế — tài chánh, lãnh đạo ngân hàng thương mại, công ti chứng khoán, quĩ đầu tư, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Phát biểu tại hội thảo, TS Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng Ban Chánh sách, chiến lược Trung ương, cho biết theo tính toán, tổng nhu cầu vốn huy động giai đoạn 2026–2030 khoảng 38,5 triệu tỉ đồng, cao hơn gấp đôi mức 17,4 triệu tỉ đồng của giai đoạn 2021–2025. Trong đó, vốn đầu tư từ Nhà nước dự kiến đạt 12,5 triệu tỉ đồng; riêng vốn đầu tư công khoảng 8,3–8,5 triệu tỉ đồng, so với khoảng 4,8 triệu tỉ đồng trong năm năm trước. Vốn đầu tư ngoài nhà nước dự kiến tăng từ 9,8 triệu tỉ đồng lên 20,4 triệu tỉ đồng; vốn đầu tư khu vực FDI tăng từ 2,8 triệu tỉ đồng lên 5,6 triệu tỉ đồng.

«Thị trường vốn cần chiếm khoảng 30 phần trăm trở lên»

TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, nhấn mạnh bài toán không chỉ là huy động đủ vốn mà còn phải đa dạng hoá các kênh dẫn vốn. Theo tính toán của ông, từ năm 2020 đến chín tháng đầu năm 2026, vốn ngân hàng vẫn chiếm hơn 50 phần trăm tổng nguồn vốn của nền kinh tế, trong khi thị trường vốn — gồm cổ phiếu và trái phiếu — chỉ chiếm khoảng 14–15 phần trăm; tính thêm trái phiếu Chánh Phủ, tỉ trọng này vào khoảng 23–24 phần trăm. «Thông thường, trong mô hình phát triển hướng tới sự bền vững, thị trường vốn cần chiếm khoảng 30 phần trăm trở lên, nhằm giảm bớt sự phụ thuộc quá lớn vào hệ thống ngân hàng», ông nhấn mạnh.

Theo TS Cấn Văn Lực, doanh nghiệp cần tính phương án đa dạng hoá dòng vốn từ phát hành trái phiếu, vốn vay quốc tế và các kênh huy động khác để giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng. Ông cũng chỉ ra tám điểm nghẽn trong huy động và sử dụng nguồn lực tài chánh, trong đó có áp lực lạm phát, lãi suất, những hạn chế của thị trường vốn và hiệu quả đầu tư còn thấp.

Cảnh báo về áp lực lên hệ thống ngân hàng, TS Nguyễn Đức Hiển cho rằng nếu tiếp tục đặt phần lớn gánh nặng huy động nguồn lực lên hệ thống ngân hàng, áp lực đối với kênh dẫn vốn này sẽ ngày càng lớn. Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy tăng trưởng tín dụng trong chín tháng đạt khoảng 9,23 phần trăm, trong khi khoảng 80 phần trăm nguồn vốn huy động có kì hạn dưới 12 tháng.

TS Nguyễn Thị Ngọc Hà, chuyên gia tài chánh, cũng cảnh báo lạm phát tháng Chín tăng 5,08 phần trăm so với cùng kì, vượt mục tiêu 4–4,5 phần trăm. Tính đến ngày 30 tháng Chín, tín dụng tăng 10,9 phần trăm so với cuối năm 2025 và tăng 16,7 phần trăm so với cùng kì, đẩy tổng dư nợ toàn nền kinh tế lên 20,75 triệu tỉ đồng; trong đó dư nợ tín dụng bất động sản đạt khoảng 5,2 triệu tỉ đồng, chiếm 25,5 phần trăm tổng dư nợ, với tỉ lệ nợ xấu 2,34 phần trăm.

Để đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng lớn, các chuyên gia cho rằng cần phát huy đồng thời vai trò của tín dụng ngân hàng, trái phiếu doanh nghiệp và thị trường chứng khoán; mở rộng cơ sở nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư tổ chức và các quĩ đầu tư; đồng thời khai thác hiệu quả các nguồn lực khác như tài chánh xanh, tài chánh khí hậu, thị trường carbon, nguồn lực đất đai và các quĩ tài chánh ngoài ngân sách.