Nhìn lại bốn năm nhiều dấu ấn của bóng đá Việt Nam

HÀ NỘI, ngày 23 tháng 10. — «Báo VnExpress có bài «Những dấu ấn của bóng đá Việt Nam trong 4 năm qua». Bài nói về chuyện nhiệm kì khoá Chín của Liên Đoàn Bóng Đá Việt Nam (2022-2026) ghi dấu một giai đoạn đặc biệt, khi gặt hái thành công ở mọi cấp độ đội tuyển nam, nữ và futsal.

Năm 2023, đội tuyển nữ lần đầu dự World Cup. Dù bị ảnh hưởng của Covid-19 và thiếu hụt lực lượng, Việt Nam vẫn thắng Thái Lan 2-0 và Đài Loan 2-1 tại vòng play-off Asian Cup 2022 để giành vé dự FIFA Women's World Cup 2023 tại Úc Đại Lợi và Tân Gia Ba. Dù toàn thua trước Hoa Kỳ, Bồ Đào Nha và Hà Lan, đây là lần đầu tiên một đội tuyển bóng đá mười một người của Việt Nam dự vòng chung kết World Cup cấp đội tuyển quốc gia — thành quả của thế hệ Huỳnh Như, Thanh Nhã, Kim Thanh và quá trình đầu tư, đào tạo, duy trì vị thế hàng đầu Đông Nam Á suốt nhiều năm.

«Bảo vệ thành công ngôi vương U23 Đông Nam Á»

Cũng năm 2023, dưới sự dẫn dắt của Huấn Luyện Viên Hoàng Anh Tuấn, U23 Việt Nam bảo vệ thành công chức vô địch U23 Đông Nam Á: hoà Indonesia 0-0 sau 120 phút rồi thắng 6-5 trong loạt sút luân lưu trên sân Rayong, Thái Lan ngày 26 tháng Tám năm 2023. Trước đó, đội thắng Lào 4-1, Philippines 1-0 ở vòng bảng rồi vượt qua Malaysia 4-1 tại bán kết. Đây là lần thứ hai liên tiếp Việt Nam đăng quang, sau chiến thắng tại Campuchia năm 2022; trước đó chưa đội tuyển nào bảo vệ thành công chức vô địch U23 Đông Nam Á.

Dưới sự dẫn dắt của Huấn Luyện Viên Kim Sang-sik, đội tuyển lần thứ ba vô địch Đông Nam Á, sau các năm 2008 và 2018. Tại ASEAN Cup 2024, Việt Nam bất bại cả tám trận, thắng bảy hoà một, ghi hai mươi mốt bàn. Ở chung kết, Việt Nam thắng Thái Lan 2-1 trên sân Việt Trì, rồi thắng tiếp 3-2 tại Rajamangala ngày 5 tháng Giêng năm 2025, đăng quang với tổng tỉ số 5-3. Tiền đạo nhập tịch Nguyễn Xuân Son ghi bảy bàn, giành danh hiệu Vua phá lưới và Cầu thủ hay nhất giải. Chức vô địch đánh dấu sự hồi sinh của đội tuyển sau giai đoạn sa sút.

Đội tuyển futsal nữ vô địch ngay lần đầu giải được tổ chức, sau chiến thắng 2-1 trước Thái Lan ở chung kết ngày 21 tháng Mười Một tại Phi Luật Tân. Sau bốn mươi phút hoà 0-0, Nguyễn Phương Anh lập cú đúp trong hiệp phụ giúp Việt Nam đăng quang, dù từng thua chánh đối thủ 0-3 ở vòng bảng. Phương Anh còn giành Vua phá lưới với năm bàn; Trịnh Nguyễn Thanh Hằng được bầu Cầu thủ hay nhất giải.

«Năm 2025: cú đúp lịch sử của bóng đá trẻ»

Năm 2025, U23 Việt Nam lập kỷ lục khi trở thành đội đầu tiên ba lần liên tiếp vô địch U23 Đông Nam Á (2022, 2023, 2025). Tại giải đấu ở Nam Dương, Việt Nam toàn thắng bốn trận: Lào 3-0, Campuchia 2-1, Philippines 2-1 và thắng chủ nhà Nam Dương 1-0 trong trận chung kết ngày 29 tháng Bảy. Nguyễn Công Phương ghi bàn quyết định ở phút 37 trên sân Gelora Bung Karno trước hơn 35.500 khán giả; Nguyễn Đình Bắc được bầu Cầu thủ hay nhất giải.

Cũng năm 2025, U22 Việt Nam lần thứ ba giành HC vàng bóng đá nam SEA Games, sau các năm 2019 và 2021, nhờ chiến thắng ngược dòng 3-2 trước chủ nhà Thái Lan trong trận chung kết ngày 18 tháng Mười Hai năm 2025. Trên sân Rajamangala, thầy trò Huấn Luyện Viên Kim Sang-sik bị dẫn 0-2 sau hiệp một, nhưng Nguyễn Đình Bắc rút ngắn tỉ số từ chấm phạt đền ở phút 49, Waris Choolthong phản lưới nhà ở phút 60, và Nguyễn Thanh Nhàn ghi bàn quyết định ở phút 96.

«Vậy thì điều này là gì»

Vì sao bốn năm này đặc biệt? Vì thành công đến ở mọi cấp độ — đội tuyển nữ, đội tuyển nam, U23, futsal nữ — chứ không phải một lứa cầu thủ may mắn. Từ tấm vé World Cup nữ 2023 đến cú ngược dòng 3-2 trước Thái Lan ở chung kết SEA Games 33, điểm chung là khả năng chịu áp lực ở những trận quyết định: thắng luân lưu 6-5, thắng chung kết trên sân khách, lội ngược dòng từ 0-2. Đó không phải may mắn, mà là bản lĩnh được rèn qua nhiều giải đấu.

Điều này cho thấy một nền bóng đá không thể chỉ trông vào một thế hệ vàng. Lứa Huỳnh Như mở đường ra World Cup; lứa Đình Bắc, Công Phương, Thanh Nhàn kế tiếp ở U23 và SEA Games; còn futsal nữ thì vô địch ngay lần đầu giải tổ chức. Khi các tuyến kế cận nhau như vậy, thành công mới bền. Ngược lại, giai đoạn sa sút trước ASEAN Cup 2024 cũng nhắc rằng không có gì tự động: chức vô địch Đông Nam Á 2024 được gọi là «sự hồi sinh» chánh vì đội tuyển từng trải qua thời kì đi xuống.

Tiếp theo sẽ thế nào? Nhiệm kì khoá Chín khép lại cũng là lúc bóng đá Việt Nam bước vào chu kì mới với kì vọng cao hơn: không chỉ vô địch Đông Nam Á, mà phải tiến xa ở châu Á và hướng tới World Cup. Áp lực sẽ lớn hơn, vì thành công bốn năm qua đã đặt ra một chuẩn mực mới. Nhận xét gọn: bốn năm vàng này chứng minh bóng đá Việt Nam có thể thắng bằng bản lĩnh chứ không chỉ bằng may rủi — và đó là tài sản quí nhất cho chu kì tới.